b. Racowie - acowie (od Rac - staropolskie Serb) - lekka najemna jazda, utworzona w XIV w. na terenie Węgier, werbowana spośród Serbów zamieszkujących należącą do Węgier Dalmację i część Serbii. Po porażce z Turcją na Kosowym Polu w 1389 r. i aneksji państw bałkańskich racowie szukali miejsca dla siebie w chrześcijańskiej części Europy, by tam kontynuować walkę z osmańskim wrogiem. Do Polski przybyli pod koniec XV w. Wsławili się między innymi w bitwie pod Kleckiem w 1506 r. i pod Orszą w 1514 roku. Jedyne uzbrojenie raców stanowiło drzewo (rodzaj lekkiej kopii) i wysoka, drewniana tarcza, o kształcie wybrzuszonego, ściętego od lewej strony prostokąta (Zapewniało to ochronę i widoczność jednocześnie). Dosiadali małych zwinnych koni. Było to tzw. uzbrojenie po usarsku. Racowie byli protoplastami późniejszej polskiej husarii. Kronikarz Maciej Stryjkowski zapisał, że w 1501 r. "...Raców niemało za pieniądze żołnierskie po usarsku służyło. Służyli oni jako zaciężna jazda za pieniądze - ich żołd wynosił sześć złotych za konia na kwartał. Wzięli oni udział w bitwie pod Kleckiem w 1506 r.. gdzie wojsko litewskie pod dowództwem Michała Glińskiego rozbiło znaczne siły tatarskie. Michał Stryjkowski opisując tę bitwę zaznaczył: "...Racowie litewscy prędko przyskoczyli, a z strażą ich nad stawem śmiele bój stoczyli...". Zaciężni Serbowie i Węgrzy służący po "usarsku" w początkach XVI wieku walczyli bez jakiegokolwiek uzbrojenia ochronnego, wyjątkowo - w lekkich pancerzach. Z stosowania lżejszego uzbrojenia ochronnego, szczególnie w walce z szybkimi Tatarami, wynikało wiele korzyści. Dlatego wielu ówczesnych polskich rycerzy zrzuciło ciężką zbroje i przywdziewało lekki pancerz albo walczyło bez niego, posługując się tylko tarczą do ochrony. Jednocześnie podpatrzyli rycerze u raców i dość szybko przyjęli inną specyficzną broń: "drzewo" - tj. lekką kopię stosowaną do impetycznego ataku w galopie.

c. Stradioti (z greckiego stradiotai), formacja lekkiej jazdy istniejąca w XV i XVI wieku rekrutowana spośród Serbów, Greków, Wołochów i Albańczyków, z rumuńskojęzycznych terytoriów zachodnich Bałkanów, z uciekinierów spod panowania tureckiego. Służyli głównie w armiach Wenecji. Stradioti stosowali taktykę odwrotu i ponownego ataku na rozproszony szyk przeciwnika, gdy ten ruszy w pościg.  Byli też tani w utrzymaniu. Na uzbrojenie składały się: włócznie, które niekiedy miotali, lekkie miecze, małe tarcze i hełmy. Wspomina się niekiedy, że wykorzystywali też łuki. Organizacja formacji nie jest znana, prawdopodobnie byli podzieleni na grupy 3-5 osobowe, stanowiące najmniejsze jednostki taktyczne tej formacji. Oto jak opisuje ich Filip de Commynes:

„(...) są to ludzie podobni do jeźdźców w krótkich strzemionach, noszą się pieszo i konno jak Turcy, z wyjątkiem głowy, na której nie mają tego zawoju, który zazwyczaj nazywają turbanem: są to twardzi ludzie i spią pod gołym niebem przez cały rok, ze swymi końmi. Wszyscy oni są Grekami, wszyscy oni pochodzą z miejsc jakie posiadają tam Wenecjanie, jedni z Napulii, z Romanii w Morei, inni z Albanii, z okolic Durresi: konie ich są dobre i są to wszystko konie tureckie”.

d. Turkopole (gr.Turkopouloi- synowie Turków) - oddziały lekkiej kawalerii, wzorowane na jeździe muzułmańskiej, stanowiące część wojsk Królestwa Jerozolimskiego w XII i XIII wieku. Bezpośrednio podlegali mistrzom zakonów rycerskich tzw. turkopolierom, należącym do ścisłego kierownictwa templariuszy i joannitów. Rekrutowali się z chrześcijan od wieków osiadłych w Ziemi Świętej lub z małżeństw mieszanych „z tureckich ojców i greckich matek”, jak pisał kronikarz Albert z Akwizgranu, a także Syryjczyków, Ormian, Turków seldżuckich i Arabów. nawróconych na chrześcijaństwo lub walczących jako najemnicy-muzułmanie. W armii królestwa pełnili rolę oddziałów zwiadowczych i dywersyjnych, pełnili także rolę przewodników i tłumaczy. Ubrani byli na modłę muzułmańską, a ochronę zapewniały skórzane kaftany z naszytymi blaszkami i kałkany. Uzbrojenie stanowiły: łuki kompozytowe, szable i włócznie.

Liczebność ich była różna w różnych okresach, np. w bitwie pod Hittin walczyło ich 4000.
Znienawidzeni przez muzułmanów i uważani przez nich za zdrajców, nigdy nie byli brani przez nich do niewoli.

7. Podkuwanie.

W średniowieczu pierwsze ślady o podkowach przybijanych gwoździkami pochodzą z dzieła „o sztuce wojennej” Publiusza Flaviusza Vegetiusza Renatusa z roku 480 naszej ery. Z roku 632 pochodzą także koraniczne wskazania o tym by zakładać koniom podkowy na gwoździach by ustrzec je od kamieni. W Europie najwyraźniejsze wzmianki o konkretnym sposobie podkuwania gwoździami pochodzą z roku 910. Podkuwanie stało się zjawiskiem szerokim w okresie wypraw krzyżowych. Wiele wskazuje że pierwszymi którzy metodę przybijania podków gwoździami w Europie byli Hunowie. Prawdopodobnie rozpropagowali oni podbijanie 4 – 6 gwoździkami od wewnątrz.