Siodło to najważniejszy element rzędu końskiego. W zależności od preferowanego stylu jazdy stosuje się siodła różnego typu. W Polsce największą popularnością cieszą się niewątpliwie siodła angielskie. Znajdują one szerokie zastosowanie w sporcie jeździeckim i znakomicie się do tego nadają. W tej kategorii rozróżniamy siodła ujeżdżeniowe, skokowe i wszechstronne.
Tölt w odczuciu jeźdźca jest chodem bardzo wygodnym i chroniącym jego kręgosłup. Siodła islandzkie mają dłuższe, płaskie siedziska, a środek ciężkości przesunięty jest w tył, co ułatwia jeźdźcowi tölt. Siedzisko jest często przeszywane i miękkie, a zarazem wygodne przy długich wyprawach.
Siodła iberyjskie
Siodła hiszpańskie czy portugalskie nie cieszą się na rynku polskim dużą popularnością, niemniej jednak zyskują coraz więcej zwolenników. Nadają się one doskonale zarówno do jazdy ujeżdżeniowej jak i terenowej. Ich walory to duża wygoda dla jeźdźca, między innymi dzięki wysokim galeriom przedniej i tylnej, które zapewniają głęboki, pewny i stabilny dosiad, z długą nogą bez zamknięcia kolana. Przedłużone w dół panele tworzące dużą powierzchnię przylegania siodła do grzbietu końskiego dobrze rozkładają działający na niego ciężar, co zapewnia koniowi duży komfort. Najpopularniejszym stylem jazdy w przy użyciu siodeł iberyjskich jest „doma vaquera”. Jego korzeni dopatrywać należy w Hiszpanii w polowaniach na byka z konia przy pomocy włóczni (XIII w.). Następnie został on wykorzystany w jednej z dyscyplin turniejów praktykowanych na hiszpańskich dworach szlacheckich. Jeźdźcy potrzebowali siodeł, które zapewnią im stabilny dosiad podczas ostrych zwrotów, piruetów, zatrzymań w miejscu z galopu oraz raptownych zerwań ze stój w galop. Następnie umiejętności te prezentowane były w celach typowo reprezentacyjnych. Charakterystyczne dla tego stylu jazdy jest zebranie, posłuszeństwo konia, lekkość i elegancja.
Przykładowe siodła iberyjskie:
Portuguesa – jak sama nazwa wskazuje pochodzi z Portugalii, tak jak większość siodeł iberyjskich przeznaczone jest do jazdy ujeżdżeniowej i terenowej, duże galerie zapewniają stabilny dosiad, tym samym jednak ograniczają swobodę ud, co utrudnia jazdę odciążającą; należy też zwrócić uwagę na wysokie prowadzenie wodzy (ze względu na wysoką przednią galerię). Portuguesa używane jest w Hiszpanii do walk z bykami oraz ujeżdżenia, doskonale nadaje się dla jeźdźców o mało stabilnym dosiadzie.
Portera – forma tybinki zbliżona do tybinki siodła angielskiego, niskie i krótkie galerie pozwalają na jazdę w półsiadzie i swobodne anglezowanie, siodło używane w Hiszpanii do zajeżdżania młodych koni i pracy z nimi.
Podobnej konstrukcji są siodła zwane relvas. Nie mają one galerii, a swoją formą są najbliższe siodłom angielskim.
Vaquera – tradycyjne hiszpańskie robocze siodło pasterskie, zbudowane ze słomianej „terlicy” z drewnianymi łękami, mimo to relatywnie ciężkie; obciągnięte skórą i futrem owczym, które mocowane jest za pomocą rzemyków.
Spodnia część siodła wykonana jest z lnianych poduszek wypełnionych włosiem zwierzęcym. Siodło charakteryzuje się co prawda dużą powierzchnią przylegającą do grzbietu końskiego, ale jego dopasowanie możliwe jest wyłącznie poprzez naturalne odgniecenie - co jest procesem długotrwałym.
Panowie (Dario W. i Bazyl) - bardzo będę wdzięczny za aneks w sprawie komentowanego artykułu, sądzę, że zakres, jaki wspominacie jest mało znany choćby z przyczyn geograficznych i historycznych. Może także dlatego warto by temat rozwinąć?
Nick: Bazyl
Data: 29.03.2011
A no i oczywiście nie zapominajmy, że rozkładają ciężar nawet na 4-6 krotnie większą powierzchnię grzbietu. Dlatego współczuję zwierzakom na których ludzie wybierają się na kilkudniowe rajdy w siodłach sportowych.
Nick: Bazyl
Data: 29.03.2011
Wyziera brak wiedzy, siodła kawaleryjskie potrafią być ciężkie np 9,5 kg wz 36 z popręgiem i strzemionami ale też ważyć 3,5 kg jak np McClellan. A wygoda przychodzi z czasem jak tyłek się utwardza, a do tego nie ma uwierających zamków do puślisk zaraz pod siedziskiem.
PS zgadzam się z DarioTW, że siodła obecnie zatraciły właściwą formę - błędne kształty siedzisk, wielkie klocki i poduszki...
Nick: DarioTW
Data: 23.03.2011
Moscia Pani, a gdzie siodla mongolskie, centralnoazjatyckie, argentynskie i chilijskie (tysiace ludzi uzywa tychze w Ameryce Lacinskiej), siodla meksykanskie bez ktorych enie byloby siodel 'western' etc - mam nadzieje ze bedzie czesc II tego wypisu siodel. Inna sprawa ze siodla western maja 2 rodzaje terlic gdy chodzi o przedni lek - typ A oraz typ ze 'swells'(ktory wymyslono jakies 80 lat temu na tej samej zasadzie co te wybrzuszenia na siodle australisjkim. Jeszce inna kwestia to to ze stare siodla western, te z A fork, nie byly przechylone do tylu, ale byly scentrowane bo plaskie etc (tak jak powinna byc kulbaka wegiersko-polska pod jezdzca o zwyklej wadze. Teraz wiekszosc siodel jest zbudowanych 'pod gore' (moze z powodu tego ze merykanie sa coraz grubsi, i ze jezdza dosc otyle damy w srednim wieku), i 'spycha' jezdzca na tylni lek...
Nick: santi08
Data: 29.10.2010
tu jest więcej o siodłach bezterlicowych:)
http://www.siodlabarefoot.pl/