Strona Główna > Historia

Świat w dobie rydwanów cz.1

ABig ANormal ASmall

dodano: 03.11.2009


500-1235347736-777

Najstarszym na świecie zabytkiem archeologicznym przedstawiającym zaprzęg jest waza odkryta w Polsce w miejscowości Bronocice z okresu późnej Kultury Pucharów Lejkowatych. Widnieje na nim wizerunek zaprzęgu czterokołowego. Widać tam wóz ciągnięty przez parę wołów. Na podstawie datowania metodą C 14, określono wiek naczynia pomiędzy 3491 p.n.e. i 3060 p.n.e. Wóz jest wyposażony w dyszel z rozdwojeniem. Wśród szczątków kostnych, znalezionych w Bronocicach, znajdują się też poroża wołów z charakterystycznymi starciami, które przypuszczalnie powstały od wiązadeł uprzęży.



V Inwazja Hyksosów i rydwany Egipskie

Od połowy II tysiąclecia rozpoczyna się gwałtowna ekspansja konia i wysoko zaawansowanego technologicznie rydwanu. Do Mezopotamii przywodzą je dwa ludy: Huryci i Hyksosi. Ci ostatni obecnie utożsamiani najczęściej z niejednorodną etnicznie ludnością arabsko-azjatycką, migrująca ze wschodu i dzięki rydwanom podbijają Egipt w 1650 r. p.n.e.  W owych czasach w państwie faraonów umiejętność korzystania z konia jest praktycznie zerowa (stąd zapewne brak konia w panteonie świętych zwierząt).  Hyskoscy  naczelnicy przejęli władzę jako XV i XVI dynastia. Oprócz rydwanu który zrewolucjonizował egipską taktykę, przywiedli także nową straszliwą broń: łuk kompozytowy oraz pancerze skórzane pokryte łuskami z brązu. Najeźdźcy zostają jednak  przegnani w 1540 r. p.n.e, zaś Egipcjanie przejmują i udoskonalają ich technikę konstrukcji rydwanów i łuków kompozytowych. Dokonuje tego faraon Komose. Wrodzona wynalazczość pracowitych Egipcjan i ich zmysł techniczny przez lata nadają niebywałą lekkość hyksoskim zaprzęgom. I tak wykształca się klasyczny egipski rydwan, który stał się symbolem największej świetności państwa egipskiego zwanego w tym okresie epoką Nowego Państwa.

Armia egipska w okresie Nowego Państwa była już w pełni profesjonalna i zawodowa. Nie zrezygnowano jednak z poborów Egipcjan, których przez długie lata szkolono, stosując brutalne metody,  znaczną jednak część armii stanowili najemnicy i arystokraci. Ci ostatni służyli w elitarnych oddziałach rydwanów i sprawowali funkcje dowódcze. Rydwan bowiem praktycznie we wszystkich kulturach był nie tylko wyspecjalizowaną bronią lecz także wyznacznikiem wysokiej pozycji społecznej.

Armia dzieliła się organizacyjnie na 4 wielkie „korpusy” czy „dywizje”, noszące nazwy najważniejszych bogów. Korpusy te liczyły 5000 żołnierzy - 4000 piechurów i 1000 członków załóg rydwanów. Podstawową jednostką była licząca 200 żołnierzy „kompania”, którą dowodził „nosiciel sztandaru”. Dzieliła się ona na 4 mniejsze oddziały, po 50 zbrojnych każdy. W późniejszym okresie, za Ramzesa IV, liczebność „kompanii” zwiększono do 250 wojowników. Zachowano podział na włóczników - tarczowników i łuczników. Broń o ostrzach z brązu skutecznie wypierała broń o ostrzach miedzianych czy kamiennych. Na wyposażeniu wojowników pojawiały się pancerze z pasków skóry lub nawet z brązowych pasów czy płytek (tych ostatnich używali przede wszystkim oficerowie i żołnierze gwardii faraona).

Każda „dywizja” miała na stanie pięćset rydwanów. Rydwanami zawiadywał osobny dowódca, wspierany osobnym urzędnikiem odpowiedzialnym za aprowizacje. Wielu badaczy skłania się ku teorii, że istniała osobna komórka administracyjna odpowiedzialna za wspólny trening koni i ludzi, mająca na celu poprawienie synchronizacji działań podczas walki. 

Podstawową jednostką zaczepną rydwanów były zgrupowania po 25 oddziałów dowodzone przez osobnego oficera. Załoga składała się z woźnicy wyposażonego w tarczę i właściwego wojownika posługującego się łukiem. Bronią pomocniczą były oszczepy. Służba w oddziałach rydwanów była zastrzeżona dla ludzi najbogatszych, gdyż trzeba było na własny koszt kupić i rydwan, i konie. „Prowadzący wóz”, czyli wojownik walczący na rydwanie, był wielce cenionym stopniem w armii faraonów Nowego Państwa.

Oficerowie ci kończyli szkoły skrybów, często uzyskiwali wyższe stopnie wojskowe czy zostawali nomarchami, tworząc swoistą „arystokrację urzędniczo - wojskową”. Podczas marszu rydwany ubezpieczały kolumny piechoty. Podczas bitwy używano ich do szybkich uderzeń przez ostrzelanie z łuków. W przeciwieństwie do swych wrogów z  państwa Hetytów, Egipcjanie stosowali rydwany jako ruchome platformy dla łuczników, co przy zastosowaniu łuków kompozytowych dawało im sporą przewagę nad wrogami preferującymi w takiej walce włócznie czy oszczepy.



Zdjęcia



[phpBB Debug] PHP Notice: in file /home/users/carbomedia/public_html/lib/symfony/storage/sfSessionStorage.class.php on line 183: session_write_close() [function.session-write-close]: open(/var/lib/php5/sess_1f0dfeac13d757be83f0aee4d9a7c0d9, O_RDWR) failed: Disk quota exceeded (122)
[phpBB Debug] PHP Notice: in file /home/users/carbomedia/public_html/lib/symfony/storage/sfSessionStorage.class.php on line 183: session_write_close() [function.session-write-close]: Failed to write session data (files). Please verify that the current setting of session.save_path is correct (/var/lib/php5)